( به گندزدائى مراجعه شود ) بالاخره اگر مالارياى مزمن در كار باشد بايستى بى كلرئيدرات دوكينين در زير پوست سوزن زد . آماسهاى پاشام مغز Meningites 1 - آماس حاد پاشام مغز ( مننژيت در اثر باكتريها ، استرپتوكوك ، استافيلوكوك پنوموكوك ، آنتروكوك ، باسيل ابرت و غيره ) - غذاى بيمار بايستى منحصر بشير بوده به غير از موقع خواب هر دو ساعت يك بار به مقدار كمى داده شود و اگر استفراغ نيز موجود است بهتر اينست كه شير نيم گرم يا خنك به كار رود . قراردادن كيسه يخ روى سر و مالش سر و گردن و مهره پشت با اونگان - ناپوليتن ساده ( 1 ) يا بلادنه ( 15 در 100 ) و يا پماد كولارگل 15 در 100 مفيد باشد اگر آماس پاشام مغز در اثر پنومو كوك ايجاد شده سوزن زدن سروم ضد پنوموكوك در درون رگ و درون مغز تيره نافع است و در ساير موارد يا در موقعى كه سروم در دسترس نباشد ممكن است واكسن ( مايه ) متناظر يا عامل بيمارى زا را استعمال كرد . در هر صورت سوزن زدن درون رگى يا درون ماهيچه لانتول والكترارگل ، بزل آبگونه مغز تيره بدفعات زياد مفيد است ممكن است 20 تا 60 سانتيمتر مكعب آبگونه مغز تيره را تخليه نموده و بجاى آن 2 ، 4 تا 5 سانتيمتر مكعب الكترارگل سوزن زد ( كودكان ) ، در بزرگان تا 10 إلى 15 سانتيمتر مكعب نيز مىتوان تزريق كرد بهتر اين است كه چند روز متوالى با تزريق دوآمپول 2 سانتى متر مكعبى پيوفرمين ( 2 ) دمل ثبوتى ( آبسه دوفيكزاسيون ) ايجاد نمود . از داخل تجويز داروهاى مسهل ( كلمل ، سقمونيا ، جلب ، اودووى الماند ) واوروطرپين سودمند مىباشد ، مقدار استعمال داروى اخير 2 تا 4 گرم در بزرگانست در اطفال 50 سانتى گرم تا 1 گرم در شير خواران و 5 / 1 گرم تا 2 گرم در كودكان 1 تا 4 ساله است . براى جلوگيرى از ازدياد درجه حرارت پيراميدون ، كينين ( مقدار متوسط ) پوشش هاى مرطوب ، حمامهاى سرد يا نيم گرم وتنقيه هاى خنك مفيد مىباشد برضد بىخوابى ، هذيان و حركات نامنظم قراردادن كيسه يخ در روى سر ، تجويز برمورها ، حمامهاى گرم ، حمامهاى نيم گرم ( 30 تا 40 درجه ) يا حمامهاى سرد ( 26 درجه ) نافع است همچنين ممكن است در پشت گوش و گردن 6 عدد زالو انداخته و پس از آن 500 سانتيمتر مكعب سروم فيزيولوژيك در زير پوست سوزن زد . اطاق بيمار بايستى تاريك بوده و در محلى دور از سروصدا و يا هر عامل ديگرى كه سبب تحريك گردد بوده باشد . در صورتى كه آماس پاشام مغز در اثر التهاب گوش ايجاد شده باشد لازمست علاوه بر عمل كلاسيك ماستوئيديت عمل ويژهء ( 3 ) انجام داده به روى ام الغليظ رسيد و در ضمن هر دو روز يك بار 15 تا 30 سانتيمتر مكعب آبگونه مغز تيره را تخليه نموده 10 سانتيمتر مكعب لانتول يا الكترارگل در درون رگ يا درون مغز تيره تزريق كرد

--> ( 1 ) Onguent Napolitain ( 2 ) Pyoformine ( 3 ) mastoidien - petro Evidement